FAS – Płodowy Zespół Alkoholowy

W ciąży nie piję alkoholuCo to jest FAS – Płodowy Zespół Alkoholowy

Jest to zespół zaburzeń pojawiających się u dzieci, które były narażone na toksyczne działanie alkoholu w życiu płodowym.  Termin ten po raz pierwszy został użyty przez  badaczy amerykańskich D. Smitha i K.L. Jonesa w 1973 roku. FAS jest jednostką chorobową. 

Objawy fizyczne/pierwotne

Cechy morfologiczne – budowa ciała u dzieci z FAS:

1. Niski wzrost i małogłowie. Małorosłość związana jest z wpływem alkoholu na rozwijający się płód, niedożywieniem matki, skorelowana z jej nikotynizmem. Szczególnie picie alkoholu w ostatnim trymestrze ciąży powoduje opisane tu cechy. Niska waga urodzeniowa i małe wymiary ciała pozostają u większości dzieci cechą charakterystyczną na całe życie.

2. Dysmorfie – twarzy. Zaliczamy tu następujące cechy

  • Oczy osadzone są szeroko, tak, że nasada nosa robi wrażenie bardzo szerokiej
  • Szpary powiekowe są skrócone poprzez występowanie zmarszczki nakątnej
  • Nos najczęściej jest krótki i zadarty
  • Rynienka podnosowa słabo zaznaczona lub jej brak
  • Górna warga bardzo cienka
  • Odległość między nozdrzami a górną wargą wyraźnie dłuższa
  • Podbródek i broda niewielkie
  • Uszy nisko osadzone – małżowiny często zniekształcone
  • Twarz dość płaska, szeroka

Wszystkie wymienione cechy mają tendencję u części dzieci do stopniowego „zanikania”, ale u około połowy pozostają przez całe życie. Dla rozpoznania FAS potrzeba stwierdzenia przynajmniej dwóch wyraźnych cech z wyżej wymienionej listy. Tak opisana twarz przeciętnego dziecka z FAS „wygląda dość orientalnie:, bywa, że owłosienie skóry głowy, brwi i rzęsy są obfitsze niż przeciętnie, taka uroda jest odbierana jako interesująca.

3. Ogólna budowa ciała i niski wzrost i niska waga powodują, że osoby z FAS sprawiają wrażenie „kruchych i słabych”. Dzieci te rosną bardzo powoli, nawet przy dobrym odżywieniu i środowisku. Szczupłość kończyn oraz wrodzone wady układu kostno-mięśniowego powodują występowanie następujących dysfunkcji:

  • łatwe i szybkie męczenie się
  • słaba koordynacja w zakresie motoryki dużej i małej
  • zaburzenia czucia głębokiego oraz proprioceptywnego powodują swoista niezdarność ruchową, ruchy kanciaste, bywa, że chodzą „głośno tupiąc lub szurając”, chodzenie rozpoczynają z opóźnieniem, osłabiona równowaga i koordynacja mięśniowa powodują unikanie podejmowania wysiłków i prac wymagających precyzyjnego wykonania
  • znaczne problemy w zakresie słyszenia, opóźniona zdolność mówienia, jednak język ekspresyjny, lepszy niż język recepcyjny, płynność słowna maskuje słabą jakość rozumienia mowy innych
  • zaburzenia percepcji wzrokowej, zmniejszone pole widzenia peryferyjnego, trudności w interpretowaniu bodźców wzrokowych, obniżona koordynacja oko-ręka
  • niepewność przy przenoszeniu przedmiotów
  • inne anomalie rozwojowe dotyczą budowy takich narządów jak: serce, wątroba, nerki, narządy płciowe

 

Objawy wtórne

Brak wczesnego rozpoznania FAS i odpowiedniej opieki zwykle prowadzi do powstania zaburzeń wtórnych u dzieci z FAS
Objawy wtórne obejmują: 

  • lęk, złość, unikanie, wycofanie;
  • wejście w rolę ofiary lub prześladowcy;
  • zamknięcie się w sobie, kłamstwa, ucieczki z domu;
  • przerwanie nauki szkolnej;
  • bezrobocie;
  • bezdomność;
  • zależność od innych, chęć zadowolenia innych;
  • choroby psychiczne, depresja, samookaleczanie się;
  • gwałtowne i szokujące zachowania;
  • impulsywność;
  • kłopoty z prawem;
  • skłonność do uzależnień;
  • tendencje i zachowania samobójcze

Na wystąpienie objawów wtórnych ma wpływ środowisko i sposób postępowania z dzieckiem. To właśnie te objawy mogą być czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie osoby z FAS.

źródło: ”Jak być opiekunem dziecka z FAS” lek. med. Krzysztof Liszcz Fundacja ”Daj Szansę”

Częstotliwość występowania FAS

Szacuje się, że około 4 dzieci na 100 rodzi się z alkoholowym zespołem płodowym (FAS – Fetal Alcohol Syndrom). Jednak diagnozę dostaje tylko kilkoro z nich. 

Dziesięć razy więcej dzieci ma rozmaite zaburzenia rozwojowe spowodowane alkoholem  klasyfikowane jako FAE (Fetal Alcohol Effects). Nie posiadają pełnoobjawowego FAS, ale w życiu płodowym były narażone na działanie alkoholu.

Około 30 proc. kobiet spożywa alkohol w czasie ciąży. Nawet niewielka ilość substancji może zaszkodzić dziecku.

FAS/FAE jest jednostka chorobową w 100% możliwą do uniknięcia, wystarczy, że kobieta w ciąży powstrzyma się od picia alkoholu w każdej, nawet niewielkiej ilości.

Pamiętaj, że alkohol dłużej oddziałuje na system nerwowy dziecka niż matki. 

Nigdy nie da się przewidzieć czy spożyty przez matkę alkohol nie zaszkodzi dziecku, a jeśli tak to w jakim stopniu.

Nic nie da spożywanie witamin, preparatów, chodzenie do ginekologa, jeśli kobiety w ciąży będą spożywały alkohol. Jest to skrajna nieodpowiedzialność, ponieważ kobieta w ciąży odpowiada nie tylko za siebie, ale również za dziecko i jego przyszłe życie.

FAS można uniknąć. Niestety nie da się go wyleczyć.

Zobacz również: Alkohol w ciąży

NEWSLETTER Zapraszam!



This article was written by Przemysław Pufal.

  • Gdy się słucha w mediach jak matki, potrafią traktować siebie i swoje dzieci (ciążę), aż się prosi o taką terapię szokową, żeby wbić im do głowy jak wielką krzywdę wyrządzają swoim dzieciom.

    • Przemysław Pufal

      Owszem. Niektórym by się przydała…